Kadınlara Otoimmün Tanıda Gecikme
Otoimmün hastalıklarda kadınların tanı alma süresi erkeklere göre daha uzun sürüyor. Yeni veriler, fiziksel belirtilerin sıklıkla psikolojik sorunlarla karıştırıldığını gösteriyor.
Otoimmün hastalıkların büyük bir bölümü kadınlarda görülmesine rağmen, bu grubun doğru teşhis alması erkeklere kıyasla daha uzun zaman alıyor. Yapılan yeni bir çalışma, yorgunluk ve ağrı gibi fiziksel şikayetlerin sağlık sisteminde sıklıkla anksiyete veya depresyon tanısı ile karıştırıldığını ortaya koydu. Bu durum, kadınların hastalıklarının altında yatan gerçek nedeni bulmak için yıllarca beklemesine neden oluyor.
Takvim'de yayınlanan habere göre, araştırmada 6 binden fazla hastanın verileri incelenerek tanı süreçlerindeki cinsiyet farkı mercek altına alındı. Dünya genelindeki otoimmün vakaların yüzde 70 ila 80'ini kadınlar oluşturuyor. Tip 1 diyabet, lupus ve multipl skleroz (MS) gibi hastalıklar bu grupta sıkça görülüyor. Erkek hastaların yaklaşık yarısı ilk belirtilerden itibaren bir yıl içinde kesin tanı alırken, kadınların yüzde 60,4'ü bu süre içinde teşhis edilemiyor. Kadınların yaklaşık üçte biri ise doğru tanıya ulaşmak için dört yıl veya daha fazla beklemek zorunda kalıyor.
Çalışmanın ortak yazarlarından Shaista Tayabali, bu gecikmenin temelinde tıptaki cinsiyet önyargıları ve kadın sağlığı araştırmalarındaki eksikliklerin yattığını belirtti. Tayabali, yapay zeka modellerini besleyen yanlı verilerin de süreci olumsuz etkilediğini ifade etti. Veriler, kadınların yüzde 34'ünün şikayetlerinin psikolojik nedenlere bağlandığını gösterirken, bu oran erkeklerde yüzde 22 seviyesinde kalıyor. Kadınların yanlış psikiyatrik teşhis alma olasılığı erkeklere göre yaklaşık yüzde 50, psikosomatik tanı alma ihtimali ise yüzde 75 daha yüksek bulunuyor.
Londra'daki Guy's Hastanesi'nden Romatoloji Uzmanı David D'Cruz, hekimlerin hastaları önyargısız dinlemesi gerektiğini vurguladı. D'Cruz, bazı psikiyatrik belirtilerin doğrudan otoimmün sürecin bir parçası olabileceğini hatırlattı. Özellikle beyni etkileyen lupus gibi hastalıklarda, ruhsal semptomların otoimmün rahatsızlığın bir sonucu olabileceği günümüzde daha iyi anlaşılıyor. Uzman, hastaların hem otoimmün hem de psikiyatrik rahatsızlıklara aynı anda sahip olabileceğini, bu nedenle açık fikirli bir yaklaşımın şart olduğunu dile getirdi.
TürkAta Haber Ajansı