Her uykusuzlukta melatonine sarılmayın! Uzmanından uyarı: Yanlış kullanım nelere yol açıyor?

Her uykusuzlukta melatonine sarılmayın! Uzmanından uyarı: Yanlış kullanım nelere yol açıyor?

Son yıllarda uyku sorunu yaşayanların büyük çoğunluğu, çareyi melatonin takviyelerinde arıyor. Dr. Merve Gümüşay, "Melatoninin doğal veya bitkisel olarak pazarlanması, gelişigüzel kullanılabileceği anlamına gelmiyor" diyerek uyarıyor. Gümüşay, bilinçsiz kullanımın baş dönmesi, sabah sersemliği ve psikolojik alışkanlık gibi sorunlara yol açabileceğini belirtiyor.

Ülkemizde 18 yaş ve üzerindeki bireylerin yüzde 23,7'si uyku sorunu yaşıyor. Bununla birlikte melatonin kullanımı da giderek yaygınlaşıyor.

Psikiyatri Uzmanı Dr. Merve Gümüşay, "Reçetesiz ya da internet üzerinden kolayca ulaşılabilmesi, vücutta doğal olarak bulunan bir hormon olması ve 'doğal uyku desteği' şeklinde sunulması ise melatoninin tamamen zararsız olduğu düşüncesini güçlendirebiliyor. Melatonin doğru kişide, doğru zamanda ve uygun dozda kullanıldığında bazı uyku sorunlarında yardımcı olabilir. Ancak her uyku problemi için geçerli, evrensel bir 'uyku ilacı' olarak görülmemeli" diyor. Şu uyarılarda bulunuyor:

BEYNİN ZAMANLAMA SİSTEMİNİ ETKİLİYOR

Melatonin, başlıca beyindeki epifiz bezinden salgılanan ve vücuda "gecenin başladığını" bildiren bir hormon. Karanlıkla birlikte melatonin düzeyi yükselirken sabah ışığıyla azalıyor. Böylece uyku-uyanıklık döngüsünün ve yaklaşık 24 saatlik biyolojik saatin düzenlenmesine katkıda bulunuyor. Melatonin, güçlü bir sakinleştirici ya da kişiyi doğrudan uyutan bir ilaçtan ziyade, beynin zamanlama sistemini etkileyen biyolojik bir sinyaldir. Bu nedenle yalnızca alınan miktar değil, hangi saatte alındığı da önem taşıyor.

Melatonin özellikle jet lag, gecikmiş uyku-uyanıklık fazı bozukluğu ve bazı sirkadiyen ritim bozukluklarında yararlı olabilir.

BAĞIMLILIK DEĞİL PSİKOLOJİK ALIŞKANLIK

Kişinin "Melatonin almadan uyuyamam" düşüncesi geliştirmesi, fiziksel bağımlılıktan ziyade psikolojik alışkanlık veya güvence davranışı olabilir. İlaç bırakıldığında eski uykusuzluğun yeniden ortaya çıkması da her zaman yoksunluk anlamına gelmiyor. Bu durum, çoğu zaman başlangıçtaki uyku probleminin devam ettiğini gösterebiliyor.

Melatoninin çoğu yetişkinde kısa süreli kullanımında sabah sersemliği ve gün içinde uykululuk, baş ağrısı, baş dönmesi, bulantı ve karın rahatsızlığı, canlı veya rahatsız edici rüyalar, daha seyrek olarak tansiyon düşüklüğü gibi etkiler görülebiliyor.

Özellikle gece alınan melatoninin etkisinin sabaha uzaması halinde araç kullanma, dikkat gerektiren işlerde çalışma ve düşme riski açısından dikkatli olunması gerekiyor.